rechtszaak

Rotterdams Dagblad

1. Maandag 28 Juni 1999 Voor Kezban komt de wet tegen haar gevaarlijke 'ex' veel te laat
2. Vrijdag 2 Juli 1999 Het gaat om alle vrouwen die in angst leven'
3. Vrijdag 1 Oktober 1999 Kinderen niet gehoord in Zwijndrechtse moordzaak
4. Zaterdag 18 December 1999 'Advocaat is er niet om publiek te plezieren'
5. Vrijdag 31 December 1999 Vijftien jaar cel voor moord op ex-vrouw in Zwijndrecht
6. Vrijdag 7 April 2000 Dader Zwijndrechtse moord hoort weer tien jaar cel eisen
7. Vrijdag 21 April 2000 Twaalf jaar voor neerschieten ex-vrouw

1. Rotterdams Dagblad. Maandag 28 Juni 1999
Voor Kezban komt de wet tegen haar gevaarlijke 'ex' veel te laat

Pistoolschoten maakten dinsdag in Zwijndrecht een eind aan het leven van Kezban Vural. De vrouw (29) werd op straat in het bijzijn van haar kinderen door haar ex-man om het leven gebracht. Al diverse keren had de dader gedreigd zijn voormalige partner te zullen doden. Maar volgens de politie was dit drama niet te voorkomen. Op basis van het huidige strafrecht was het niet mogelijk de man vast te zetten voordat hij de fatale schoten kon lossen. Het wachten is op nieuwe wetgeving, waarmee levensgevaarlijke ex-partners wél achter de tralies belanden alvorens ze hun dodelijke plannen ten uitvoer kunnen brengen. Die plannen liggen in Den Haag al dik een jaar op de plank.
(Door Hans Geurens) 'Stalking' heet het in het engels. In het nederlands wordt dit gedrag omschreven als 'stelselmatig lastigvallen of hinderlijk volgen, psychisch belagen'. Stalkers zijn vooral mannen. Volgens de Stichting Anti Stalking is het probleem groot. Eén op de twintig vrouwen in Nederland zou ooit last hebben gehad, of nog hebben van een stalker.
In de onschuldigste gevallen zijn de daders hopeloos verliefden. Onbeholpen Romeo's met een plaat voor hun kop, die ondanks herhaalde afwijzingen hun slachtoffer vastberaden bosjes bloemen blijven sturen in de hoop hun liefde alsnog te winnen.
Maar er zijn ook gevaarlijker exemplaren. Gefrustreerde ex-echtgenoten bijvoorbeeld, die met een ziekelijk genoegen hun woede koelen op hun voormalige partners. Soms met dodelijke afloop.
Zoals afgelopen dinsdag bij Kezban Vural.
Kezban Vural kwam in januari 1997 in Zwijndrecht wonen. Daarvoor verbleef ze enkele maanden op een schuiladres van de stichting Blijf van mijn lijf. Ze had in deze regio hulp gezocht, nadat ze in Apeldoorn op de vlucht was geslagen voor haar voormalige echtgenoot, van wie ze in 1993 was gescheiden en die haar mishandelde en bedreigde. Hoewel haar ex haar adres had weten te achterhalen, koos Kezban er toch voor in Zwijndrecht te wonen. ,,We hebben wel gezegd 'meisje, zou je niet naar een ander adres gaan', maar dat wilde ze niet,'' vertelt Linda de Jongh van de stichting Blijf van mijn Lijf in Dordrecht. ,,Ze zei dat ze wel kon blijven vluchten, maar dat hij haar toch telkens weer zou weten te vinden.''
De dader vestigde zich in Dordrecht en begon haar weer lastig te vallen en te bedreigen. Volgens politiewoordvoerder Cees Bondt heeft het slachtoffer in de tweeënhalf jaar tot haar dood tien keer keer een klacht ingediend tegen haar ex-echtgenoot. Twee keer was er sprake van bedreiging. Bondt: ,,Dan is er, hoe erg en beangstigend dat ook voor de vrouw was, geen sprake van een opdringerige stalker. We maken wel andere dingen mee.''
Medeschuldig
Sommigen in Zwijndrecht vinden dat de politie te weinig heeft gedaan om de fatale schoten te voorkomen. De ex-echtgenoot had kunnen worden opgepakt bijvoorbeeld. Politiewoordvoerder Bondt wijst deze theorie radicaal van de hand. ,,Ik ga er niet mee akkoord dat de politie nu als het ware gedeeltelijk medeschuldig wordt verklaard aan dit drama,'' zegt hij fel.
Bondt legt uit dat de politie aan de wet gebonden is als het gaat om het oppakken van mensen. Door de bank genomen kunnen alleen verdachten van misdrijven waarop een gevangenisstraf van vier jaar of meer staat in voorlopige hechtenis worden genomen. Sterker nog: stalking is in Nederland nog helemaal niet strafbaar. Zelfs een veroordeling zat er dus niet in. Hooguit een straatverbod, maar dat had de vrouw nooit aangevraagd. Trouwens: stalkers trekken zich in praktijk heel weinig aan van een straatverbod. ,,We hadden deze man hooguit voor verhoor kunnen meenemen naar het politiebureau en hem dan na zes uur weer moeten vrijlaten,'' zegt de politiewoordvoerder.
,,Er zijn heel wat gesprekken geweest met die man,'' vervolgt Bondt. ,,Maar dan vertelde hij natuurlijk niet wat hij van plan was. Was dat wel het geval geweest, dan zouden mijn collega's daar iets mee hebben gedaan, want dan was er sprake geweest van kennis van een voorgenomen misdrijf. Natuurlijk vreesde die vrouw voor haar leven, maar er was gewoon geen rechtsgrond om hem aan te houden. Geen reden voor een rechter om hem goed aan te pakken.''
Obsessie
Wat D66-Kamerlid Dittrich betreft komt daar zo snel mogelijk verandering in. Dittrich, zelf ooit slachtoffer van een stalker, diende in mei vorig jaar een wetsvoorstel in dat stalking strafbaar stelt. ,,Zodat je als samenleving aangeeft dat dit gedrag niet wordt getolereerd,'' zegt Dittrich. Als de wet wordt aangenomen, en daar ziet het naar uit met de steun van VVD en PvdA, lopen mensen die een ander stelselmatig lastigvallen, hindelijk volgen, of bedreigen het risico voor drie jaar achter de tralies te verdwijnen. Ook kunnen ze preventief worden opgepakt.
De stalkingwet is niet alleen bedoeld als stok achter de deur voor de daders. Ook bestaat de mogelijkheid hen tijdens hun detentie te behandelen tegen hun obsessie en te trachten hen op andere gedachten te brengen. Gevaarlijke stalkers kunnen zelfs TBS opgelegd krijgen.
Na de tragische gebeurtenissen in Zwijndrecht is de roep om een snelle invoering van de stalkingwet toegenomen. ,,Die zou de politie natuurlijk veel meer armslag geven,'' zegt Cees Bondt. ,,Ik heb niet de illusie dat dit soort drama's dan helemaal niet meer gebeuren. Maar we moeten alles proberen om ze zoveel mogelijk te voorkomen.'' Ook Blijf van mijn Lijf zit met smart op de nieuwe wet te wachten. ,,Er zullen altijd wel van deze dingen blijven gebeuren, maar alles helpt,'' zegt De Jongh, die ook wijst op het succesvolle alarmeringsproject Aware in Rotterdam voor vrouwen die worden lasttiggevallen door hun ex-partners. ,,Er moet gewoon veel duidelijker wetgeving komen tegen vrouwenmishandeling,'' vervolgt De Jongh. ,,Het probleem wordt nu nog veel te veel terzijde geschoven door de maatschappij. De politie komt pas in actie als er een delict is gepleegd.''
Volgens een woordvoerster van de Stichting Anti Stalking zou de politie ook nu al veel serieuzer werk moeten maken van stalking. ,,Stalkers zijn ontzettend sneaky. Ze doen alles in het geniep. De politie moet er bovenop zitten, al besef ik dat je niet 24 uur per dag een agent op wacht kan zetten,'' zegt ze. Ook zij hoopt op snelle invoering van de stalkingwet. ,,Als die er al was geweest, had de politie meer voor die vrouw uit Zwijndrecht kunnen doen,'' zegt ze. Ze pleit er voor dat politiemensen en hulpverleners uitgebreide voorlichting krijgen over de nieuwe stalkingwet. ,,Want anders wordt die wet straks een ondergeschoven kindje.''
Voorlopig is de stalkingwet er nog niet. Een jaar na de indiening heeft de Tweede Kamer zich er nog steeds niet over gebogen. Door de verkiezingen van vorig jaar en de woelige baren waarop het schip Paars II zich het afgelopen half jaar bevond, is de behandeling van de wet voortdurend uitgesteld. Volgende week zou het voorstel worden behandeld, maar opnieuw is er vertraging. Het 'cocaïnedebat' met justitieminister Korthals krijgt voorrang. Het wetsvoorstel stalking staat nu voor eind augustus op de agenda van de Tweede Kamer.
Voor Kezban Vural veel te laat, zeggen ze in Zwijndrecht.

terug naar boven

2. Rotterdams Dagblad Vrijdag 2 Juli 1999
Het gaat om alle vrouwen die in angst leven'

Door Liesbeth Okkerse
Zwijndrecht _ - Er moet worden onderzocht in hoeverre rechtbanken bij het bepalen van de strafmaat rekening houden met de culturele achtergrond van verdachten. Dat zei PvdA-parlementariër N. Albayrak gistermiddag tijdens de bijeenkomst in Zwijndrecht naar aanleiding van recente moorden op drie Turkse vrouwen door hun ex-echtgenoot. ,,Ik heb het vermoeden dat er rekening wordt gehouden met culturele motieven, die als verzachtende omstandigheid worden aangevoerd. Dat een man niet meer in zijn vriendenkring kan rondlopen, omdat zijn vrouw is weggelopen, bijvoorbeeld. Willens en wetens wordt daardoor de bescherming van deze vrouwen verzwakt.''
Zij wil ook dat wordt onderzocht wat de gevolgen van het vreemdelingenbeleid zijn voor vrouwen die kort in Nederland verblijven en dan hun huwelijk verbreken omdat ze worden mishandeld. Zij hebben volgens Albayrak een bijzonder zwakke positie, omdat ze het land moeten verlaten als ze hun echtgenoot de rug toekeren. Albayrak meent dat er een zelfstandig verblijfsrecht voor vrouwen moet komen.
De vriendinnen van de 29-jarige Kezban Vural, die begin vorige week voor de ogen van haar kinderen in Zwijndrecht door haar ex-man werd neergeschoten, willen dat er snel maatregelen worden genomen om herhaling te voorkomen. Hun initiatief wordt ondersteund door het Nederlands Centrum Buitenlanders (NCB). Volgens directeur I. Akel moet er een publieke discussie komen over het voorkomen van mishandeling en moorden. ,,Heel veel vrouwen worden door hun ex-man vermoord of lastiggevallen.''
De Vrienden van Kezban en het NCB pleiten ervoor dat de politie de signalen die bedreigde vrouwen geven serieus neemt en hen bescherming biedt als zij daarom vragen. Het straatverbod dat de rechter oplegt, moet kunnen worden uitgebreid tot een stadsverbod, dat door de politie moet worden gecontroleerd.
Angst
Ook moeten politie en hulpverleners vrouwen voorlichten over de mogelijkheden die zij hebben en hen instrueren hoe ze het beste kunnen handelen. Verder moet een commissie van deskundigen zich buigen over de vraag hoe vrouwenmoorden kunnen worden tegengegaan. Akel: ,,Wat wij vragen is niet alleen voor Turkse vrouwen, maar voor alle vrouwen die hun leven in angst doorbrengen.''
Ook de Zwijndrechtse wethouder G. J. Vogelaar (sociale zaken) meent dat het tijd wordt dat er maatregelen tegen het geweld worden genomen. Hij zei van de moord op Kezban te zijn geschrokken, 'maar waar ik nog meer van schrok, is dat veel mensen angst hebben'. ,,Heel veel vrouwen zijn bang. Dat mag niet en dat kan niet in deze samenleving.'' Ook de lokale overheid moet daar haar verantwoordelijkheid in nemen, vindt Vogelaar. ,,Ik weet nog niet hoe, maar wij gaan met de instanties om de tafel.''
Volgens PvdA-Kamerlid A. van der Hoek heeft de politie wettelijk meer mogelijkheden in te grijpen dan bekend is. Maar er wordt aan gewerkt, meldde zij. Bijvoorbeeld in de politieregio Haaglanden, waar agenten er een opleiding voor volgen. Ook bij het alarmeringssysteem, het zogenoemde Awareproject, dat vrouwen met een ex-echtgenoot met een straatverbod verzekert van hulp als de man in de buurt is, wordt door verschillende instellingen, waaronder Blijf van mijn Lijf, samengewerkt. Het wetsontwerp Belaging, waarin het stelselmatig lastigvallen van een ander strafbaar wordt gesteld, wordt waarschijnlijk na de zomer door de Tweede Kamer overgenomen.
Volgens directeur M. Stork van de Stichting Instelling Welzijnswerk Zwijndrecht ontbreekt het de politie aan inzicht in de 'werkelijke achtergronden van angst'. ,,De politie heeft een standaardantwoord als 'daar is niets aan te doen' en 'een mens mag gaan en staan waar hij wil'. Terwijl ze zou moeten zeggen: 'we komen even langs'. Ze moeten wat doen aan dat gevoel van angst.''
Het preventief oppakken van mannen die hun ex bedreigen, is volgens hem ook een mogelijkheid. Als die gevoelig is voor autoriteiten, geeft dat even rust. ,,De politie zou kunnen zeggen: ga even mee naar het bureau, want er wordt dit-en-dit over jou gezegd.''
Stork stak ook de hand in eigen boezem. Instanties als maatschappelijk werk en buurtwerk moeten meer informatie uitwisselen. ,,We praten over groen, grijs en de vuilnisbak, maar moeten het ook hebben over angst, onzekerheid en gebrek aan veiligheid.''

terug naar boven

3. Rotterdams Dagblad
Vrijdag 1 Oktober 1999
Kinderen niet gehoord in Zwijndrechtse moordzaak


Dordrecht/Zwijndrecht _ - De rechtbank in Dordrecht heeft gisteren een verzoek van advocaat S. Urcun afgewezen om de twee minderjarige kinderen te horen van de op 22 juni in Zwijndrecht vermoorde Kezban Vural. De 29-jarige Turkse vrouw werd door haar ex-echtgenoot - de 30-jarige Dordtenaar E. C. - op klaarlichte dag doodgeschoten in de Merelstraat. Hun kinderen van 6 en 9 jaar oud waren ooggetuige van de moord.Raadsman Urcun wil aantonen dat C. wel degelijk een motief had voor de moord. Dat motief zou van invloed kunnen zijn op de strafmaat, maximaal vijftien tot twintig jaar. C. wordt op dit moment onderzocht in het Pieter Baan Centrum.
Volgens de advocaat waren Kezban en C. alleen op papier gescheiden en woonden zij op aparte adressen om twee uitkeringen te krijgen. Er zou echter wel degelijk sprake zijn geweest van een liefdesrelatie. Dat Kezban er 'buitenechtelijke' relaties op na hield, zou bij C. zoveel stress hebben veroorzaakt dat hij overging tot zijn daad. Ook was Kezban in C.'s ogen een slechte moeder. Om haar geliefden te kunnen bezoeken, zou zij haar kinderen 's avonds en 's nachts alleen hebben gelaten.
De raadsman verklaarde dat hij de kinderen slechts een paar 'onschuldige vragen' wilde stellen. ,,Of het bijvoorbeeld waar is dat hun moeder rode plekken in haar hals had en wie hen hielp als ze bijvoorbeeld gevallen waren. Die vragen hoef ik niet per se zelf te stellen,'' liet de raadsman weten. ,,Desnoods doet een lieve juffrouw dat.''
Rechter mr. L. Goossens wees het verzoek van Urcun af, omdat het horen van de kinderen niet in hun belang is. Ze wonen momenteel bij hun grootouders in Turkije en zijn getraumatiseerd. Een nieuwe confrontatie met de procedure is volgens de Raad van de Kinderbescherming buitengewoon ongewenst. Dat werd ook eerder tijdens de zitting door officier van justitie mr. L. de Loor aangegeven. ,,Hun leven is ontwricht. Ze wonen nu in Turkije en zouden dan weer terug moeten komen naar Nederland. Dan ontstaat een buitengewoon ongewenste situatie.''
De zaak van E. C. werd gisteren aangehouden en wordt binnen drie maanden verder behandeld. Dit in afwachting van het onderzoek in het Pieter Baan Centrum dat nog niet is afgerond.
Overigens staat het verhaal van E. C. haaks op het relaas van vriendinnen van Kezban. Die verklaarden eerder dat Kezban van eind 1996 tot begin 1997 in een Blijf van mijn Lijfhuis verbleef, omdat zij en haar kinderen door haar ex-man werden mishandeld. C. achterhaalde destijds het schuiladres, waarna de instelling andere opvang zou hebben aangeraden. Tegen het advies in besloot Kezban niet langer voor haar ex-echtgenoot te vluchten, maar een nieuw leven op te bouwen en een huis in Zwijndrecht te aanvaarden.

terug naar boven

4. Rotterdams Dagblad, Zaterdag 18 December 1999
'Advocaat is er niet om publiek te plezieren'


Door Carel van der Velden
B>Rotterdam _ Volgens de vriendinnen van de in Zwijndrecht vermoorde vrouw Kezban Vural ging de raadsman van verdachte Errol C. donderdag zijn boekje ernstig te buiten. Hoewel C. heeft bekend, poogde advocaat S. Urcun voor de Dordtse rechtbank de schuld van het bloedige incident toch in de schoenen van het slachtoffer en haar 'geraffineerde vriendinnen' te schuiven. ,,Ik begrijp de emotionele reactie,'' zegt adjunct-secretaris C. van der Stelt van de Raad van Toezicht van de Orde van Advocaten in Rotterdam. ,,Maar een advocaat is er niet om het publiek te plezieren.''Errol C. bracht zijn ex-vrouw op een zomerdag in juni voor de ogen van haar beide kinderen met negen kogels om het leven. De advocaat vroeg om vrijspraak omdat er niet genoeg getuigen zijn geweest.
'Erekwestie'
Het belangrijkste ingrediënt van zijn pleidooi vormde de 'erekwestie'. Volgens Urcun was de eer van de verdachte aangetast. ,,Mijn cliënt werd geconfronteerd met een grillig en frivool geworden vrouw, die zich uitdagend en onwaardig gedroeg,'' stelde Urcun. In het Turkse recht wordt bij een misdrijf soms tot strafvermindering overgegaan als de familie-eer in het spel is.
Volgens C. van der Stelt van de Orde van Advocaten is het niet verboden dat een advocaat óók in de Nederlandse context aan een culturele waarde als de familie-eer appelleert. ,,Ik kan me voorstellen dat zoiets rauw overkomt. Maar de advocaat is er in de eerste plaats om zijn cliënt bij te staan. En de normen en waarden van een verdachte kunnen soms inzicht bieden in de achtergronden van een misdrijf. Een andere vraag is natuurlijk of de aanpak van de advocaat verstandig is. Er zullen ongetwijfeld advocaten zijn die dit pleidooi heilloos vinden.''
De in Capelle aan den IJssel gevestigde Turkse advocaat Urcun vindt het vanzelfsprekend dat hij de geschonden eer kan aanvoeren als een Turkse man zijn echtgenote vermoord. Ook een Nederlandse rechter houdt bij het bepalen van een strafmaat soms rekening met verzachtende omstandigheden. En hoewel niet bij wet geregeld, leert de jurisprudentie volgens Urcun dat 'aantasting van de eer' ook in het Nederlandse recht aanleiding kan zijn voor strafvermindering. ,,In 1987 werd een Turkse man voor de Dordtse rechtbank wegens moord op zijn echtgenote tot zes jaar veroordeeld. Dit vonnis viel relatief mild uit omdat de rechter rekening hield met de culturele achtergronden.'' Volgens officier van justitie mr. L. de Loor mogen in het geval van de Zwijndrechtse moord uitsluitend de Nederlandse normen als uitgangspunt worden genomen bij het bepalen van de strafmaat. C. van der Stelt van de Orde van Advocaten onderstreept die woorden min of meer. Volgens haar is de Nederlandse strafrechtspraak verder dan de Turkse pendant. ,,In Nederland heeft de overheid het geweldsmonopolie. Slechts met een succesvol beroep op het noodweerexces kan een schutter vrijuit gaan. In Turkije zijn er meer van dergelijke uitzonderingen. Ik kan mij voorstellen dat wij in Nederland niet terug die kant op willen.''
Kinderen
Voorzitter Ilhan Kabel van het Nederlands Centrum Buitenlanders vindt de aanpak van advocaat Urcun kwalijk. In De Volkskrant stelde hij gisteren dat Urcun zich presenteert als de man die elke Turk kan vrijpleiten van geweldsmisdrijven die gelden als het verdedigen van de eer. Hij baseert zich daarbij onder meer op een artikel van de advocaat, dat enkele maanden geleden in het Turkse tijdschrift Ekin verscheen.
Een citaat: 'Stelt u zich een vrouw voor die probeert haar man weg te jagen, haar kinderen naar bed brengt en samen met haar vriendinnen naar andere mannen gaat en tot 's morgens vroeg plezier maakt. In sommige islamitische landen krijgt de moordenaar van zo'n vrouw stafvermindering als hij dit soort gedrag kan bewijzen'. De advocaat koppelde het voorbeeld aan een voorspelling over de Zwijndrechtse zaak. ,,Daarom wil ik culturele factoren gebruiken als uitgangspunt van mijn pleidooi. Als ik dit hard kan maken, ga ik deze zaak winnen.''
Urcun is zich van geen kwaad bewust, al erkent de advocaat dat hij zich in sommige passages 'wat ongelukkig' te hebben uitgedrukt. ,,Dat 'winnen' bedoel ik niet letterlijk, althans niet in de zin dat het tot vrijspraak zou leiden. Als advocaat denk ik reeds aan winst als de rechtbank in haar vonnis aangeeft rekening te hebben gehouden met de door mij aangedragen culturele achtergronden.''

terug naar boven

5. Rotterdams Dagblad, Vrijdag 31 December 1999
Vijftien jaar cel voor moord op ex-vrouw in Zwijndrecht

Dordrecht _ _ De rechtbank in Dordrecht heeft de 30-jarige E. C. veroordeeld tot vijftien jaar celstraf en tbs met dwangverpleging voor de moord op zijn ex-vrouw in Zwijndrecht. De straf valt vijf jaar hoger uit dan het Openbaar Ministerie had geëist.De man uit Dordrecht vuurde op 22 juni op klaarlichte dag, midden op straat en voor de ogen van hun twee kinderen (destijds 6 en 9 jaar) negen schoten af op zijn vroeger vrouw, de 29-jarige Kezban Vural. De rechtbank heeft tbs opgelegd, omdat de rechters de kans op herhaling van een dergelijke gewelddadig optreden groot achten.
C. reed al de hele dag in Zwijndrecht in zijn auto rond met het wapen en munitie op zak. Toen hij zijn vroegere echtgenote tegemoet reed, stapte hij uit. C. verweet haar dat zij met andere mannen sliep. Zijn voormalige echtgenote reageerde dat ze dat zelf mocht bepalen.
Dit krenkte de eer van C. dusdanig dat hij het pistool trok en twee of drie keer op de rug van de weglopende vrouw schoot. Nadat zij op de grond viel, plaatste hij het wapen dicht bij haar gezicht en schoot het leeg. Voorover gebogen, zittend op het trottoir sprak de dader: ,,Zij maakte mij tien keer kapot, ik haar één keer. Dat is toch niet erg.''
Problemen
Het huwelijk tussen C. en Kezban kende veel problemen. Kezban verbleef wegens aanhoudende mishandeling in een Blijf van mijn lijf-huis. Op papier scheidden ze in 1994. Zowel tegen zijn zoontje als tegen zijn schoonvader zou de verdachte hebben gezegd dat hij Kezban wilde doden.
Door om te gaan met andere mannen gedroeg Kezban zich onbetamelijk, pleitte de raadsman van C., mr. S. Urcun, twee weken geleden. Haar houding en beledigingen waren in de ogen van verdachte, een vrouw onwaardig en vulgair. Zijn schaamte maakte op het moment even voor de moord plaats voor onbeheersbare woede en zo kwam C. tot zijn daad

terug naar boven