Voorwoord
Eindelijk zijn wij zover dat wij ons jaarverslag van 2002 kunnen presenteren.
Stichting Kezban heeft in het verslagjaar hard gewerkt en dat is zo gebleven
in dit jaar 2003.
Twee jaar geleden, begin 2001, zijn wij begonnen met een klein aantal
vrijwilligers. Om ons doel en onze missie te kunnen realiseren zijn we vol
energie aan de slag gegaan.
Het onderwerp ‘huiselijk geweld’ heeft sinds die tijd steeds meer aandacht
gekregen en is ook op de politieke agenda gekomen. Landelijke en plaatselijke
instellingen en zelforganisaties houden zich er nu mee bezig en geven er een
hoge prioriteit aan. Veel organisaties doen een beroep op ons, vanwege onze
specifieke kennis, werkmethode en netwerk.
Hoewel het lijkt of het huiselijk geweld is toegenomen denken wij dat dat
anders ligt. Het onderwerp wordt steeds meer bespreekbaar! Dat betekent wel
dat er nog meer werk op ons af komt.
Stichting Kezban: een kleine organisatie met een groot hart. In korte tijd
heeft zij aangetoond dat haar bestaan heel nuttig is voor deze problematiek.
Door een bijdrage te leveren aan het gesprek over huiselijk geweld heeft zij
zich een plaats verworven in het maatschappelijk debat over dit moeilijke
onderwerp.
Dit ondanks de beperkte financiële mogelijkheden van zo’n kleine stichting.
Maar het is fijn te ervaren dat er nog zo veel gevoelige mensen,
goede-doelen-fondsen en overheden zijn, die bereid zijn middelen ter
beschikking te stellen voor dit onderwerp. Dat geeft ons moed verder te gaan.
Mijn hoop is dat onze kinderen in hun toekomst, deze menselijke schande niet
hoeven te kennen!
Nurdan Tatoglu
voorzitter
1. ALGEMEEN
Inleiding
Stichting Kezban, opgericht in januari 2001, heeft als doelstelling huiselijk
geweld binnen relaties in allochtone kring te voorkomen en te bestrijden. Het
Bestuur bestaat uit vrouwen van verschillende etnische herkomst. De ideeën tot
de vorming van deze stichting zijn in 1999 ontstaan en wel naar aanleiding van
de gewelddadige dood van een Turkse vrouw, genaamd Kezban; zij werd in
Zwijndrecht op straat in het bijzijn van haar kinderen door haar ex-man
neergeschoten. Haar vriendinnen waren daardoor zeer geschokt, temeer daar het
bekend was dat Kezban door haar ex-man werd bedreigd.
De stichting wil de waakzaamheid en toegankelijkheid van de reguliere
hulpverlening voor allochtone vrouwen vergroten en door het geven van
voorlichting, het onderwerp geweld binnen allochtone kringen bespreekbaar
maken. Voor het verwezenlijken van haar doelstellingen werkt de stichting nauw
samen met verschillende landelijke en regionale organisaties, werkzaam op het
gebied van huiselijk geweld. Stichting Kezban neemt deel aan het door de
rijksoverheid georganiseerd structureel overleg over de problematiek van
huiselijk geweld.
Statuten
De doelstellingen zijn in de statuten als volgt geformuleerd:
artikel 1. De stichting heeft als doel het voorkomen en bestrijden van
relationeel geweld in huiselijke kring in zijn algemeenheid en specifiek onder
de allochtone bevolking, zowel in Nederland als daarbuiten.
artikel 2. Zij tracht dit doel onder meer te bereiken door:
" - ondersteuning en begeleiding van slachtoffers;
" - in kaart brengen van bestaande instellingen, in verband met
doorverwijzing;
" - training van consulenten, die potentiële slachtoffers kunnen benaderen;
" - advisering;
" - het ontwikkelen van netwerken;
" - dossiervorming voor beleidsbeïnvloeding;
" - voorlichting door publicaties, video, film;
" - verzamelen van gegevens/ cijfermateriaal;
" - versterken van de kennis en het zelfbewustzijn van allochtone vrouwen;
" - samenwerking met bestaande instellingen werkzaam op dit gebied.
Uitgangspunten voor beleid
a. vrijwilligers
Stichting Kezban is geen nieuwe hulpverleningsinstelling naast de bestaande,
gesubsidieerde organisaties. In principe wordt gewerkt met vrijwilligers voor
contacten met slachtoffers. Deze laatsten noemen wij vrijwillige
contactpersonen; het zijn tweetalige vertrouwenspersonen, die in opdracht van
Stichting Kezban (potentiële) slachtoffers ondersteunen, doorverwijzen en zo
nodig begeleiden. Hun ervaring wordt door Stichting Kezban gebruikt om de
toegankelijkheid voor allochtonen van de reguliere hulpverleningsorganisaties
structureel te verbeteren. De vrijwillige contactpersonen ontvangen voor hun
werk een training en een onkostenvergoeding. Voor coördinerende werkzaamheden
zal in de toekomst een beroepskracht worden aangesteld.
b. instellingen
De toegankelijkheid en de bereikbaarheid van de reguliere hulpverlening voor
allochtone vrouwen moeten verbeteren. Stichting Kezban zet zich in voor
voorlichting aan hulpverleners over culturele achtergronden van (potentiële)
slachtoffers en daders, (de wijze waarop in andere culturen met geweld wordt
omgegaan) en vergroting van het aantal allochtone medewerkers bij alle
organisaties en instanties, die te maken hebben met slachtoffers van huiselijk
geweld.
Om de communicatie te verbeteren bepleit de stichting meer gebruik van tolken,
door politie, ziekenhuizen, etc.
c. voorlichting
Er is een groot gebrek aan informatie onder allochtone vrouwen over hun
rechten, de mogelijke hulpverlening en gebruikelijke procedures. Ook de meer
ontwikkelde, zelfs de jonge, tweede-generatie vrouwen willen vaak niet spreken
over wat zich in de huiselijke kring afspeelt.
Voorlichting in de eigen taal, in het bijzonder via audiovisuele media, is een
goede methode hier iets aan te verbeteren. Niet alleen de vrouwen, maar ook de
familiekring moet bereikt worden. Spreken over geweld is een taboe.
Voorlichtingsprojecten, worden door Stichting Kezban geïnitieerd, in
samenwerking met anderen of geheel zelfstandig uitgevoerd. Speciale aandacht
heeft hierbij voorlichting voor de jongste generatie. Hiervoor wordt subsidie
aangevraagd bij de overheid en/of fondsen.
Organisatie en werkwijze in 2002
Bestuur
Aan het begin van het verslagjaar bestond het bestuur uit de volgende
personen:
Mw. N. Tatoglu, voorzitter
Mw. C. Kerling-Simons, secretaris
Mw. B. Tuna-Celikay, penningmeester
Mw. S. Metin
Mw. A. El-Korchi
In maart trad Mw. Zeynep Alantor toe tot het bestuur en nam Mw. Emel E-Korchi
afscheid.
De bestuursvergaderingen werden maandelijks gehouden, altijd thuis bij één van
de bestuursleden.
Werkgroep
Mobiel kantoor
De stichting beschikt niet over een eigen kantoor, maar is bereikbaar via een
postbus, e-mail en twee mobiele telefoons. Eén telefoon is de algemeen
toegankelijke informatietelefoon, de tweede is de meldtelefoon voor contacten
van en met hulpvragers. Voor de presentatie op internet is de domeinnaam
St-Kezban vastgelegd, die ook als e-mail-adres wordt gebruikt. Met deze
communicatiemiddelen en ons ‘mobiele kantoor’ heeft Stichting Kezban tot nu
toe haar werk kunnen verrichten.
drukwerk
Vorig jaar is besloten twee folders uit te brengen. Een algemene,
voorlichtende folder in de Nederlandse taal, mede gericht op het verkrijgen
van donaties. Een tweede (nog te ontwikkelen) folder zal in verschillende
talen worden gedrukt en is bedoeld voor het bekendmaken van de Stichting bij
de hulpvragers; voor de bekostiging daarvan is bij een aantal fondsen subsidie
aangevraagd.
De eerste, de informatiefolder, is in maart 2002 uitgekomen in een oplage van
2000 stuks. De verspreiding daarvan begon met een mailing aan alle
organisaties en personen, die reeds belangstelling voor ons werk hadden
getoond (ongeveer 200 adressen). Veel folders worden uitgedeeld op
bijeenkomsten waar bestuursleden aanwezig zijn. Tevens vragen instellingen en
organisaties folders aan voor hun medewerkers en cliënten.
website
bekendheid
Veel studenten vragen per e-mail om informatie. Ook vragen studenten om
stagebegeleiding; het zijn vaak vrouwen/meisjes van allochtone herkomst, die
zich in het onderwerp huiselijk geweld willen verdiepen. Helaas zijn wij niet
in de gelegenheid daar op in te gaan, omdat wij hen, bij gebrek aan een eigen
kantoor, noch werkruimte, noch begeleiding kunnen bieden. Wij benaderen hen
positief, verwijzen vaak door naar andere organisaties en leggen de namen vast
voor een eventueel later contact. In sommige gevallen wordt medewerking
verleend aan een onderzoek of scriptie.
Veel mensen vinden ons via het internet. De drukbezochte website van het
ministerie van Justitie <huiselijkgeweld.nl> verwijst voor de problematiek van
huiselijk geweld in allochtone kring naar de website van Stichting Kezban.
Omdat bij vragen om informatie en hulp (zie...) altijd gevraagd wordt hoe men
ons heeft weten te vinden, blijkt naast de folder en de persoonlijke
bekendheid van een aantal bestuursleden, het internet de derde belangrijke
vindplaats te zijn
B. ACTIVITEITEN
Voorlichting
videofilmproject
De videofilm moet er toe leiden dat mensen gaan praten over dit onderwerp. Dat
kan zijn door discussies in een groepsbijeenkomst, maar ook in de huiskamer
door vertoning op de TV. Een dergelijke film bestaat nog niet en wij ontvingen
van verschillende kanten steunbetuigingen voor dit plan.
Een film maken is een duur project en we besloten eerst subsidie te zoeken
voor het maken van een scenario, om daarmee vervolgens belangstelling en
gelden te verwerven voor het project.
Omdat het ministerie van Justitie, afdeling criminaliteitspreventie, de taak
heeft het overheidsbeleid betreffende preventie en bestrijding van huiselijk
geweld te coördineren, lag het voor de hand daar te starten met de
subsidieaanvraag. Helaas werd die aanvraag, ondanks uitvoerige mondelinge en
schriftelijke toelichtingen definitief afgewezen per brief d.d. 20 februari
2002: ”het voorstel voldoet niet aan de criteria van de subsidieregeling, het
scenario past niet in een veelomvattend voorlichtingsplan en bovendien heeft
Stichting Kezban nog geen samenwerking gezocht met ondersteuningsorganisatie
van (gezondheid-) voorlichters eigen taal en cultuur. “
Na deze teleurstellende afloop hebben wij direct contact gezocht met de
landelijke instelling TransAct (Landelijk expertisecentrum seksespecifieke
zorg en seksueel geweld), met de vraag of zij wil samenwerken met ons bij een
nieuwe poging. TransAct reageert positief. Zij krijgt zelf signalen uit het
veld dat er een groot gebrek is aan methodieken en specifiek
voorlichtingsmateriaal voor deze doelgroep. TransAct betrekt Stichting Kezban
direct bij het project Mozaïek, dat speciaal is gericht op
methodiekontwikkeling. Op 23 april 2002, tijdens de eerste netwerkbijeenkomst
van Mozaïek, maakt Stichting Kezban het filmplan bekend, waarbij blijkt dat
aanwezige eerstelijnswerkers uit heel het land ons initiatief toejuichen.
Inmiddels zijn wij aangesloten bij het Landelijk Platform Huiselijk Geweld en
op advies van één van de partners dienen wij een subsidieaanvraag in bij de
Directie Coördinatie Emancipatie (DCE) van het ministerie van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid. Jaarlijks is er een subsidie-ronde met een bepaald thema en
besloten is subsidie aan te vragen onder de regeling VN-vrouwenverdrag en
nieuwkomers.
Naast de formele briefwisseling zijn er toelichtende gesprekken via de
telefoon, die de aanvraag ondersteunen. Blijkbaar effectief want op 8 okt.
2002 is er een brief van het ministerie, waarin ons een bedrag van 115.077,00
wordt toegekend, ongeveer 75 % van het gevraagde bedrag. Het overige geld moet
de stichting met andere subsidieverstrekkers realiseren, schrijft men.
De maanden november en december zijn gebruikt voor het maken van een
projectbeschrijving, het zoeken naar een producent, het vormen van een
begeleidingscommissie en voor overleg met andere organisaties over de
voorlichtingsfase.
NB In jan. 2003 is het contract met de producent getekend voor het maken van
een scenario en is gestart met de subsidieaanvragen bij de fondsen.
spreekbeurten/conferenties/expertmeetings/interviews
Bestuursleden zijn betrokken geweest bij diverse voorlichtingsactiviteiten,
onder meer:
- Projectopzet bestrijding traditioneel geweld tegen vrouwen, IOT (Inspraak
Orgaan Turken) in Utrecht en in Rotterdam;
- Workshops van de netwerkbijeenkomst van het project MOZAÏEK;
- Halle Birigli in Soesterberg;
- Scala, Emancipatie/training/zorgvernieuwing in Rotterdam;
- Interdepartementaal Beleidsoverleg Huiselijk Geweld;
- Onderzoek Verwey-Jonker Instituut over de mogelijkheden tot‘uithuisplaatsing
van de dader’.
Bestuursleden woonden daarnaast bijeenkomsten over huiselijk geweld bij als
deelnemer of toehoorder (o.m. Algemeen Overleg Tweede Kamercommissies over
Huiselijk Geweld op
5 -12 2002).
Vrijwillige contactpersonen
Door allerlei omstandigheden is het niet gelukt een tweede contactbijeenkomst
met de vrijwilligers te houden. Het organiseren van dergelijke bijeenkomsten
behoort tot het takenpakket van de functionaris, die wij helaas niet hebben
kunnen aanstellen dit jaar, de coördinator vrijwillige contactpersonen. Er is
grote behoefte aan zo iemand, die de vrijwillige contactpersonen kan
begeleiden en ondersteunen. In november 2002 is het eerste gesprek gevoerd met
SVM, Stichting Vrijwilligers Management, over een mogelijk advies over
fondsenwerving voor de financiering van dit project :’Coördinator Vrijwillige
Contactpersonen.’
Hulpverlening (zie tevens bijlage )
10 spraken slecht, 11 matig en 4 goed Nederlands.
Ongeveer eenderde van de hulpvragers kende de stichting vanuit het netwerk,
eenderde werd aangemeld via hulpverleningsinstanties en de overigen op diverse
manieren. Verschillende malen deed iemand uit de omgeving de eerste melding,
een verheugende ontwikkeling.
De hulpvraag had in alle gevallen te maken met mishandeling/belaging, meestal
van de (ex-)echtgenoot, of zijn familie.
Stichting Kezban heeft aan bijna alle hulpvragers een advies kunnen geven.
Vrijwel altijd wordt doorverwezen naar de meest adequate instantie; soms wordt
zelf actief bemiddeld. De adviezen geven vaak een oplossing voor de
problematiek; helaas wordt niet altijd teruggerapporteerd door de hulpvrager.
De problematiek kan worden herleid tot de volgende knelpunten: taal en
cultuurproblemen; gearrangeerde huwelijken; drempel van de hulpverlening en
andere instanties; gebrek aan zelfvertrouwen van de cliënt.
Politieke contacten
Voorts waren op individuele basis telefonische, e-mail en andere contacten met
verschillende leden van de Tweede Kamer. Wij leverden, op verzoek van een lid,
een inhoudelijke bijdrage aan de nota over Huiselijk Geweld van de Tweede
Kamerfractie van Groen Links.
Tot slot bedankt het bestuur allen, die door hun actieve medewerking aan het
bestuurswerk, hun vrijwillige medewerking aan de hulpverlening of door de
belangstelling voor onze doelstellingen ons hebben ondersteund, gestimuleerd
en geïnspireerd.
september 2003
Stichting Kezban
postbus 166
1110 AD Diemen
e-mail: info@st-kezban.nl
website: www.st-kezban.nl
